– GCE Café with DCDD on Disability Inclusive Education

Gepubliceerd op: 24 November, 2021

Hoe zorgen we ervoor dat onderwijssystemen en -programma's alle kinderen omvatten, ook kinderen met een beperking? Het GCE-café op 2 november,2021, bracht leden van zowel het GCE-NL netwerk als de Dutch Coalition on Disability and Development (DCDD) samen voor een uitwisseling over dit onderwerp. Tijdens het evenement werd de nieuwe Quick Guide van DCDD gelanceerd: Towards Disability Inclusive Education. De gids geeft een beknopt overzicht van praktische instrumenten, kennis en middelen, die helpen om inclusie in de praktijk te brengen. Want zolang er geen rekening wordt gehouden met de inclusie van mensen met een beperking, zal SDG 4 over "inclusief en billijk kwaliteitsonderwijs en kansen op een leven lang leren voor iedereen" niet worden verwezenlijkt.  

Quick Guide: hoe te gebruiken

Aan het begin van het evenement gaf Paulien Bruijn, die het ontwikkelingsproces van de gids voor inclusief onderwijs begeleidde, een kort overzicht van hoe de gids kan worden gebruikt. De gids begint met een korte inleiding over wat inclusief onderwijs eigenlijk inhoudt. Vervolgens geeft de gids een overzicht van de verschillende stappen die moeten worden genomen op specifieke gebieden, zoals de opleiding van leerkrachten of de toegankelijkheid van scholen, en biedt hij een selectie van praktische instrumenten en middelen voor de implementatie er van. Op die manier helpt de gids programmamanagers, voorstelontwikkelaars en veldcoördinatoren die betrokken zijn bij de ontwikkeling, uitvoering, monitoring en evaluatie van programma's voor basisonderwijs om te bepalen welke stappen zij kunnen zetten in de richting van inclusie. 

Veranderende attitudes en omgevingen

Nafisa Baboo, Senior Inclusive Education Advisor bij Light for the World en bestuurslid bij GCE International, gaf haar visie op de huidige status van inclusief onderwijs. Nafisa is wereldwijd een sterk pleitbezorger voor de inclusie van kinderen met een beperking in het onderwijs. Daarnaast heeft ze ook praktische ervaring als gediplomeerd spraak-taaltherapeut en audioloog. Tijdens haar speech waarschuwde ze voor het overdreven gebruik van woorden als 'inclusief' en 'insluiting'. Deze termen zijn vaak gebaseerd op stigma's en stereotypen die mensen ervan weerhouden het ware potentieel van anderen te zien. Het loslaten van bepaalde woorden en termen stelt ons in staat verder te kijken. "We willen dat iedereen zich gewaardeerd en geaccepteerd voelt, en de unieke mogelijkheden van iedereen ziet, niet de onbekwaamheden. Niemand wil gezien worden door wat hij niet kan. We willen mensen zien voor wie ze werkelijk zijn op zielsniveau en even waardevol," stelt Nafisa.

Een kind met een beperking heeft 2,5 keer meer kans om niet naar school te gaan, en 1 op de 10 kinderen met een beperking gaat niet naar een inclusieve school. Vaak worden zij uitgesloten vanwege stigma's waarbij hun inherente kwaliteiten niet wordt gezien. Om deze vooroordelen aan te pakken, heeft de VN het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een beperking (UNCRPD) ontwikkeld. Het verdrag versterkt de rechten van personen met een beperking, maar helaas moet er nog veel worden gedaan om dit te verwezenlijken. Veel heeft te maken met het doorbreken van stereotypen en het creëren van meer acceptatie, toegang en participatie van alle lerenden. Inclusief onderwijs is daarvoor de sleutel. "De behoeften van kinderen met een beperking zijn niet zo ver verwijderd van wat ieder ander kind nodig heeft",zegt Nafisa. Het betekent dat scholen een ondersteunende omgeving moeten creëren waarin alle kinderen kunnen leren, ongeacht hun capaciteiten. Dit kan worden bereikt door het creëren van een systemische verandering in de richting van een kindgerichte aanpak.

Het gebruik van instrumenten, zoals de quick guide voor inclusief onderwijs, helpt ons vooruit. Daarnaast is het van belang te kijken naar het stimuleren van investeringen in inclusief onderwijs en naar samenwerking tussen de gehandicaptenbeweging en de reguliere onderwijsbewegingen. Steeds meer landen en belanghebbenden hebben belangstelling voor inclusief onderwijs, maar het is belangrijk dat we ons er echt toe zetten: "...Kenneth Blanchard zei dat wanneer je geïnteresseerd bent om iets te doen, je het alleen doet als het uitkomt. Maar als je je ergens echt voor inzet, accepteer je geen excuses, alleen resultaten. Laten we inclusief onderwijs een realiteit maken voor alle kinderen over de hele wereld", concludeert Nafisa aan het eind van haar speech. 

Praktische stappen naar inclusie

Sommige deelnemers van het webinar gaven aan dat ze graag meer inclusief willen worden, maar dat ze niet zeker wisten waar te beginnen. Nafisa stelde dat het belangrijk is om open en leergierig te zijn. Als de kennis en expertise niet binnen de organisatie aanwezig is, is het goed om organisaties zoals de leden van DCDD uit te nodigen en te ontmoeten die ervaring hebben met inclusief onderwijs. Volledige inclusie in alle programma's tegelijkertijd is moeilijk, maar het belangrijkste is om een begin te maken in bijvoorbeeld één land, en van daaruit verder te leren en te bouwen. 

Ook werd het thema inclusie in verband gebracht met de huidige COVID-19-pandemie. Wat de COVID-19-pandemie betreft, kunnen we leren van het belang en het potentieel van technologie, dat kansen biedt op het gebied van onderwijs en ontwikkeling. Door verbeterde technologie kunnen veel verbeteringen worden aangebracht, zoals bijvoorbeeld betere en toegankelijke instrumenten en leerboeken. Daarom is het belangrijk dat regeringen het belang van inclusie erkennen, zodat ze meer zullen investeren in inclusief onderwijs en in digitale toegankelijkheid. 

Een andere vraag die aan de orde kwam, was hoe een klas met kinderen met en zonder beperking moet worden bestuurd. Leerkrachten en andere betrokkenen gaan er vaak van uit dat leerlingen apart moeten leren omdat het te moeilijk zou zijn om met alle verschillende behoeften om te gaan. Nafisa Baboo:"Vaak vergeten mensen dat kinderen ook van elkaar kunnen leren. Als je een klas hebt met 50-60 kinderen en het is een gemengde groep, heb je in wezen meer leerkrachten." Paulien Bruijn ging hier verder op in met een specifiek voorbeeld."Ik bezocht een inclusief programma in Bangladesh en sprak met de leerkrachten die grote klassen hadden van 50-60 kinderen. Ik vroeg hen hoe ze het vonden om aan dit programma deel te nemen en te leren hoe ze kinderen met een beperking konden includeren. Ze zeiden eerlijk: "Voordat we begonnen en de training kregen, dachten we dat het echt onmogelijk was. Nu zijn we getraind en zijn we echt blij dat we kinderen met een beperking in de klas hebben, omdat de andere kinderen de kinderen met een beperking helpen." Ze hadden een veel betere sfeer in de klas."Een krachtig voorbeeld van hoe inclusie kan leiden tot beter en inclusief onderwijs.

Aan het eind van het webinar was er een paneldiscussie met verschillende panelleden die allemaal hebben bijgedragen aan de quick guide. Annemieke van Wesemael van het Liliane Fonds belichtte de 'Welcome to School Kit', een hulpmiddel dat kinderen helpt om de fysieke toegankelijkheid van hun eigen school te beoordelen. Op deze manier kan een school de participatie van iedereen bevorderen en wederzijds begrip creëren. Ilse van der Put sprak over het belang van de leeromgeving buiten, zoals inclusieve speelplaatsen: "We moeten speelplaatsen zo ontwerpen dat alle kinderen samen kunnen spelen, zodat ze vriendjes kunnen worden en vrij kunnen beslissen wat ze willen spelen en leren."Fred Marinus van Kentalis International sprak over specifieke instrumenten en methoden voor de integratie van dove of slechthorende kinderen, zoals het oprichten van "gebarentaalclubs" waar alle leerlingen gebarentaal kunnen leren, of het leggen van contacten tussen gewone scholen en centra met expertise op het gebied van doofheid. Tot slot benadrukte Praveen Kumar van VSO International de noodzaak om een systeem te creëren dat inclusief onderwijs mogelijk maakt, door middel van pleitbezorging en betere gegevensverzameling.

GCE-NL en DCDD zijn dankbaar voor de bijdragen van alle organisaties die betrokken zijn geweest bij deze vruchtbare uitwisseling, en we hopen dat dit leidt tot een sterkere gezamenlijke inspanning om inclusief onderwijs een realiteit voor iedereen te maken. Indien u meer informatie wenst te ontvangen over hoe het onderwijs meer inclusief kan worden gemaakt, kunt u contact opnemen met DCDD via: dcdd@dcdd.nl.

Klik hier om de powerpoint slides van het webinar te downloaden. Voor vragen over het evenement en de inhoud kunt u contact opnemen met Lieke Scheewe: l.scheewe@dcdd.nl

Sign up for our newsletter

DCDD is lid van

Logo van Partos, witte Partos-tekst op een zwarte achtergrond

Logo of WO=MEN (women equal men)

Terug naar boven